Ze is van grote waarde voor het doortrekken van de A15. Het ontwerp laat zien hoe de snelweg samenkomt met landschap, natuur en duurzaamheid.
‘De pergola is straks de entree naar de brug over het Pannerdensch Kanaal’, vertelt ingenieur-architect Toon Maas. Samen met collega’s van architectenbureau Ney & Partners is hij verantwoordelijk voor het ontwerp. ‘Maar juist de plek maakte het ontwerp uitdagend. We moesten niet alleen rekening houden met de spoorkruising, maar ook met hogedrukgasleidingen die hier in de grond zitten en hoogspanningskabels in de lucht. Daarnaast hebben water, natuur en duurzaamheid een plek gekregen in het ontwerp.’
Die complexiteit zie je straks niet direct terug. ‘En dat is precies de bedoeling’, legt Maas uit. ‘Het ontwerp oogt rustig. Het is een eenvoudig antwoord op een complex vraagstuk.’ Het resultaat oogt transparant, met zoveel mogelijk doorkijkjes, een rustig ritme en herkenbare ontwerptaal.
Elzensingels als natuurlijke vitrage
‘Ook om de snelweg heen creëren we rust’, vertelt landschapsarchitect Marijne Kreulen. ‘We zorgen dat de pergola straks goed opgaat in het landschap.’
Ze legt uit: ‘Op deze plek, tussen Angeren en Boerenhoek, verandert het landschap. Je ziet hier een overgang van de lagere, natte komgronden in het westen naar de hoger gelegen oeverwallen in het oosten. Ook de snelweg maakt hier een verandering door: precies op deze landschappelijke overgang stijgt hij flink. Eerst met taluds, vervolgens via de pergola en aansluitend op pijlers over de Rijndijk, de uiterwaarden en het Pannerdensch Kanaal.’
‘We pakken de snelweg in met groen’, vervolgt Kreulen. ‘De beplanting sluit aan bij de omgeving. Op de taluds komt een bosplantsoen. Hier vind je straks inheemse soorten zoals de els, meidoorn en vogelkers.’ Bij de pergola zelf verschijnen aan weerszijden natte elzensingels: bomenrijen die de snelweg als het ware inpakken. ‘Ze werken als een soort vitrage. Vanuit de auto vang je glimpen op van de omgeving; vanuit de omgeving zie je de snelweg juist minder goed.’
De ligging van de pergola in de omgeving.
Boomgaard
Langs de Lodderhoeksestraat komt bovendien een nieuwe boomgaard. ‘Die komt op een oeverwal te liggen. Heel passend, want boomgaarden zijn typerend voor oeverwallen’, vertelt Kreulen. ‘We houden rekening met de hoogspanningskabels die hier lopen: daaronder planten we soorten aan die laag blijven. Dwars door de boomgaard komt een nieuw fietspad van de Lodderhoeksestraat naar de Rijndijk. Daar sluit het vervolgens aan op het hangende fietspad onder de brug over het kanaal. Een groene entree.’
Vleermuizen, zwaluwen en insecten
Bijzonder is dat de pergola ook ruimte biedt aan dieren. Maas: ‘We gebruiken prefab liggers, die plaatsen we een klein stukje uit elkaar. Zo ontstaat een verblijfplaats voor vleermuizen.’ Ook voor zwaluwen wordt het een aantrekkelijke plek. De pergola krijgt aan beide kanten een schuine rand van zonnepanelen. Daaronder ontstaat een smalle richel: de ideale plaats voor zwaluwen om een nest te bouwen. ‘Voor insecten komen er speciale insectenkuilen in de taluds’, vult Kreulen aan. ‘Deze langwerpige zandkuilen zijn gevuld met zavelzand, een grondsoort die veel voorkomt in het rivierengebied. Het natuurlijke mengsel van zand en klei zorgt voor een goede balans tussen waterdoorlatendheid en vochtretentie. Onder meer bijen, wespen en kevers kunnen zich daar straks in nestelen’, besluit ze.